MUỖI HÀNH HẠI LÚA – ĐẶC ĐIỂM, TÁC HẠI VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ

Muỗi hành là đối tượng dịch hại quen thuộc trên lúa, tuy không mới nhưng vẫn gây thiệt hại đáng kể đến sinh trưởng và năng suất nếu không được phát hiện và quản lý kịp thời. Hãy cùng VN FIVE tìm hiểu đặc điểm và biện pháp quản lý muỗi hành hiệu quả trong bài viết dưới đây.

Hình – Muỗi hành

ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MUỖI HÀNH

• Tên khoa học: Orseolia oryzae

• Hình dạng: Muỗi hành có kích thước nhỏ, sải cánh dài khoảng 3–5 mm, hình dạng tương tự muỗi nhà. Muỗi cái có bụng màu đỏ nhạt, kích thước lớn hơn muỗi đực; muỗi đực màu nâu vàng, râu gồm 10 đốt. Muỗi hoạt động mạnh về đêm, sức bay yếu, thường tập trung gây hại trong phạm vi hẹp và bị thu hút bởi ánh sáng.

• Vòng đời: Trải qua 4 giai đoạn: trứng → ấu trùng → nhộng → trưởng thành. Ấu trùng sống và gây hại trong bẹ lá, thân non gần gốc.

• Tập tính sinh sống: Ưa thích môi trường ẩm ướt, đầm nước, bờ mương, cỏ dại ven ruộng. Trứng thường được đẻ gần phần lá non của cây lúa. Ấu trùng sau khi nở bám trên bẹ lá non và nhai mòn mô biểu bì.

TRIỆU CHỨNG GÂY HẠI

Cách gây hại của muỗi hành: Sâu non (hay còn gọi là sâu năn) di chuyển lên phần giữa của bẹ và thân, rồi xâm nhập vào đỉnh sinh trưởng, tại đây sâu cắn phá, gây hại và thải ra chất độc có trong nước miếng làm gốc bẹ lúa phồng to, bên trong rỗng, sau đó đọt lúa phát triển bất thường thành ống như lá hành có màu trắng nhạt. Ống hành thường xuất hiện khoảng 1 tuần kể từ khi muỗi hành xâm nhập ruộng lúa.

Biểu hiện lúa bị muỗi hành gây hại

Lúa bị muỗi hành thường có các dấu hiệu đặc trưng sau:

• Cây lúa sinh trưởng kém, lùn thấp so với ruộng bình thường.

• Đẻ nhiều chồi bất thường, nhưng chồi yếu, không cho bông.

• Bẹ lá phình to, thân hơi cứng; bụi lúa nở ngang.

• Lá ngắn, xanh đậm, dựng đứng, hình dạng khác thường.

• Xuất hiện dảnh lúa biến dạng như cọng hành (ống hành) – dấu hiệu điển hình nhất của muỗi hành gây hại.

Khi ruộng lúa xuất hiện đồng thời nhiều biểu hiện trên, khả năng nhiễm muỗi hành là rất cao, cần kiểm tra và xử lý sớm.

Điều kiện thuận lợi để muỗi hành phát sinh gây hại: Ẩm độ cao là yếu tố quyết định đến khả năng sinh sản của muỗi hành và sự phát triển của ấu trùng. Điều kiện mưa nhỏ, sương mù, trời âm u, nắng yếu rất thuận lợi cho muỗi hành phát sinh gây hại.

CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ MUỖI HÀNH

1. Biện pháp canh tác

• Vệ sinh đồng ruộng, diệt sạch cỏ dại (cỏ lồng vực, cỏ ống).
• Gieo sạ đồng loạt, cấy/sạ thưa, không quá dày.
• Bón phân cân đối, hạn chế thừa đạm, bón thúc sớm.
• Quản lý nước hợp lý, có thể tháo nước phơi ruộng khi phát hiện có muỗi.
• Thăm ruộng thường xuyên để phát hiện sớm.

2. Biện pháp sinh học

• Bảo vệ thiên địch như nhện bắt mồi, ong ký sinh nhằm duy trì cân bằng sinh thái trên đồng ruộng.

3. Biện pháp hóa học

• Phun thuốc bảo vệ thực vật đúng kỹ thuật khi mật độ muỗi hành cao.
• Lựa chọn thuốc có hoạt chất phù hợp, phun đúng liều lượng và đúng kỹ thuật theo hướng dẫn.
• Có thể sử dụng các loại thuốc như VK Dan 950WP, VK DAN 40GR

 

Hình – Sản phẩm VK DAN 950WP và sản phẩm VK DAN 40GR

Muỗi hành là dịch hại nguy hiểm trên lúa, đặc biệt ở giai đoạn mạ đến đẻ nhánh. Tuy nhiên, nếu bà con thăm đồng thường xuyên, phát hiện sớm và áp dụng đúng biện pháp kỹ thuật, muỗi hành hoàn toàn có thể được quản lý hiệu quả. Việc kiểm soát tốt muỗi hành giúp hạn chế hiện tượng ống hành, lúa không trổ, bảo vệ sinh trưởng cây lúa, qua đó góp phần ổn định năng suất và nâng cao hiệu quả sản xuất lúa bền vững.

✨ Công ty TNHH TM VN FIVE luôn đồng hành cùng bà con trong từng mùa vụ, mang đến những giải pháp phòng trừ bệnh hại toàn diện – hiệu quả – bền vững, giúp cây lúa khỏe mạnh, trổ đều, hạt chắc và cho năng suất cao.

💚 VN FIVE – CÙNG NÔNG GIA ĐƯỢC MÙA! 💚

Thực hiện: Phòng kỹ thuật & Digital công ty TNHH TM VN FIVE