Bệnh khô vằn (đốm vằn) là một trong những bệnh hại phổ biến và gây thiệt hại đáng kể trên cây lúa. Bệnh thường xuất hiện từ giai đoạn lúa đẻ nhánh đến làm đòng và có xu hướng phát triển mạnh khi ruộng lúa rậm rạp, ẩm độ cao. Khi bệnh phát sinh nặng có thể làm giảm diện tích lá xanh, ảnh hưởng đến quá trình quang hợp, từ đó làm giảm năng suất và chất lượng hạt lúa. Hãy cùng VN FIVE tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và biện pháp quản lý hiệu quả trong bài viết sau nhé!
Hình – Bệnh khô vằn trên lúa
TÁC NHÂN GÂY BỆNH KHÔ VẰN
Bệnh khô vằn trên lúa do nấm Rhizoctonia solani gây ra. Đây là loại nấm sợi có khả năng gây hại trên nhiều loại cây trồng, trong đó có lúa. Nấm tồn tại trong đất và tàn dư rơm rạ dưới dạng hạch nấm hoặc sợi nấm, sau đó lây lan sang cây lúa khi gặp điều kiện thuận lợi.
Bệnh thường phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ 25–30°C và ẩm độ cao, đặc biệt khi thời tiết mưa nhiều, trời âm u kéo dài. Ngoài ra, các yếu tố canh tác như gieo sạ dày, bón thừa phân đạm, ruộng lúa rậm rạp và quản lý nước không hợp lý cũng tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển và lây lan nhanh trên đồng ruộng.
TRIỆU CHỨNG – CÁCH NHẬN DIỆN VẾT BỆNH
1. Triệu chứng trên lá lúa
Ban đầu trên lá xuất hiện vết bệnh hình bầu dục hoặc hình tròn, màu xanh nhạt đến nâu nhạt. Sau đó vết bệnh lan rộng và tạo thành các đốm vằn màu nâu đặc trưng. Khi bệnh phát triển nặng, các vết bệnh liên kết với nhau làm lá lúa úa vàng, khô cháy và giảm khả năng quang hợp.
2. Triệu chứng trên bẹ lá và thân lúa
Bệnh thường xuất hiện sớm ở bẹ lá gần mặt nước, sau đó lan dần lên phía trên thân cây. Vết bệnh có dạng đốm vằn màu nâu xám, ranh giới không rõ. Khi bệnh nặng, các vết bệnh lan rộng làm bẹ lá bị khô, thân lúa suy yếu, cây dễ bị đổ ngã khi gặp gió hoặc mưa lớn.
3. Ảnh hưởng đến bông lúa
Khi bệnh phát triển mạnh và lan lên phần trên của cây, quá trình vận chuyển dinh dưỡng bị ảnh hưởng, làm bông lúa phát triển kém. Kết quả là bông nhỏ, số hạt ít, hạt lép tăng, từ đó làm giảm năng suất và chất lượng lúa cuối vụ.
TÁC HẠI CỦA BỆNH KHÔ VẰN
- Làm giảm diện tích lá quang hợp.
- Làm lá và bẹ lá khô sớm.
- Ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển dinh dưỡng lên bông.
- Làm giảm số hạt chắc và trọng lượng hạt.
BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH KHÔ VẰN
- Biện pháp canh tác:
- Gieo sạ mật độ hợp lý, không gieo quá dày.
- Bón phân cân đối, không bón thừa đạm.
- Quản lý nước hợp lý để ruộng lúa thông thoáng.
- Làm đất kỹ, xử lý tàn dư rơm rạ sau thu hoạch.
- Thường xuyên thăm đồng, đặc biệt từ giai đoạn đẻ nhánh đến làm đòng.
- Phát hiện sớm các vết bệnh trên bẹ lá để có biện pháp xử lý kịp thời.
- Biện pháp hóa học:
- Phun thuốc phòng khi bệnh mới chớm xuất hiện như: Cặp FIVESTAR, cặp ỐC NỔI
- Thực hiện nghiêm nguyên tắc 4 đúng khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để đạt hiệu quả và hạn chế kháng thuốc.

Hình – Sản phẩm FIVESTAR-QUÁ XÁ ĐÃ, sản phẩm ỐC NỔI
Bệnh khô vằn (đốm vằn) là bệnh phổ biến trên lúa, dễ phát sinh trong điều kiện ruộng lúa rậm rạp và ẩm độ cao. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể được quản lý hiệu quả nếu bà con áp dụng đúng các biện pháp kỹ thuật như gieo sạ hợp lý, bón phân cân đối và theo dõi đồng ruộng thường xuyên.
Việc phát hiện sớm và xử lý kịp thời sẽ giúp bảo vệ bộ lá lúa, duy trì khả năng quang hợp, từ đó góp phần ổn định năng suất và nâng cao hiệu quả sản xuất lúa bền vững.
✨ Công ty TNHH TM VN FIVE luôn đồng hành cùng bà con trong từng mùa vụ, mang đến những giải pháp phòng trừ bệnh hại toàn diện – hiệu quả – bền vững, giúp cây lúa khỏe mạnh, trổ đều, hạt chắc và cho năng suất cao.
💚 VN FIVE – CÙNG NÔNG GIA ĐƯỢC MÙA! 💚
Thực hiện: Phòng kỹ thuật & Digital công ty TNHH TM VN FIVE
