TRỤC, TRẠC ĐẤT TRONG CANH TÁC LÚA

Trong sản xuất nông nghiệp, trục trạc đất là một trong những khâu kỹ thuật quan trọng giúp cải thiện chất lượng đất, tiết kiệm công chăm sóc và nâng cao năng suất cây trồng. Đây là công đoạn làm đất bằng máy trục hoặc trâu bò, được thực hiện sau khi cày xới nhằm làm mịn – làm tơi – làm bằng phẳng mặt ruộng trước khi gieo sạ hoặc cấy.

Hãy cùng VN FIVE tìm hiểu kỹ hơn về vai trò và kỹ thuật trục trạc đất trong canh tác nông nghiệp qua bài viết này nhé!

Hình 1 – Trục, trạc đất

LỢI ÍCH CỦA VIỆC TRỤC, TRẠC ĐẤT

1. Cải thiện cấu trúc đất và độ tơi xốp

• Phá vỡ kết cấu đất cứng: Trục trạc giúp phá vỡ các khối đất bị nén chặt sau vụ thu hoạch trước, tạo ra một cấu trúc đất tơi xốp hơn.
• Tăng khả năng thấm khí và nước: Khi đất tơi xốp, không khí và nước có thể lưu thông tốt hơn. Điều này giúp bộ rễ lúa phát triển khỏe mạnh, tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng và nước.

2. Tiêu diệt cỏ dại hiệu quả

• Loại bỏ cỏ và hạt cỏ: Trục trạc sẽ tiêu diệt và vùi lấp cỏ dại hiện có, đồng thời kích thích các hạt cỏ ẩn sâu dưới đất nảy mầm. Sau đó, người nông dân có thể bừa thêm lần nữa để tiêu diệt những mầm cỏ mới này, giảm đáng kể sự cạnh tranh dinh dưỡng với lúa non.

3. Làm phẳng mặt ruộng

• Chuẩn bị nền đất tốt nhất: Việc làm phẳng mặt ruộng trước khi gieo sạ hoặc cấy lúa là rất quan trọng để đảm bảo sự đồng đều.
• Tăng hiệu quả quản lý nước: Mặt ruộng bằng phẳng giúp việc tưới và tiêu nước dễ dàng hơn, giảm lượng nước thất thoát, tiết kiệm chi phí bơm nước.
• Phân bón đồng đều: Giúp phân bón được phân bố đều khắp mặt ruộng, đảm bảo cây lúa ở mọi vị trí đều nhận đủ dinh dưỡng.

4. Cải thiện độ phì nhiêu của đất

• Phân hủy tàn dư thực vật: Trục trạc giúp trộn đều các tàn dư thực vật của vụ trước (rạ, rơm) vào đất, tăng cường quá trình phân hủy, biến chúng thành chất hữu cơ.
• Trộn đều phân bón: Nếu có bón lót, trục trạc sẽ giúp trộn đều phân bón vào đất, giúp cây dễ dàng hấp thụ hơn.
• Kích thích vi sinh vật: Việc làm tơi xốp đất còn tạo môi trường thuận lợi cho các vi sinh vật có lợi trong đất phát triển, đóng góp vào việc cải thiện độ phì nhiêu.

5. Tạo lớp đế chống thấm nước

• Giảm thất thoát nước: Đối với các ruộng lúa nước, việc trục trạc liên tục trong môi trường ngập nước sẽ tạo ra một lớp bùn đặc dưới đáy ruộng, giúp hạn chế sự thất thoát nước xuống tầng đất sâu hơn.

6. Giảm thiểu chi phí và công sức

• Tiết kiệm năng lượng: Mặt ruộng phẳng giúp giảm thời gian và công sức trong việc quản lý nước.
• Tối ưu hóa sản xuất: Quá trình chuẩn bị đất tốt giúp cây lúa phát triển tối ưu, từ đó tăng năng suất và hiệu quả sản xuất

KỸ THUẬT TRỤC, TRẠC ĐẤT HIỆU QUẢ

Các bước trục trạc đất trồng lúa

1. Dọn dẹp ruộng: Sau khi thu hoạch, dọn sạch rơm rạ, gốc rạ, cỏ dại trên ruộng.
2. Cày xới đất: Cày để đất tơi xốp. Việc này giúp diệt mầm bệnh và cỏ dại, làm tăng khả năng giữ nước và dinh dưỡng.
3. Cải tạo đất:
   • Bón vôi: Rắc vôi để khử chua, trung hòa độ pH và tiêu diệt một số nấm bệnh.
   • Bón phân hữu cơ: Trộn thêm phân hữu cơ (phân chuồng, phân trùn quế) hoặc các phụ phẩm nông nghiệp khác (rơm mục, trấu hun) vào đất để tăng độ tơi xốp và hàm lượng mùn.
4. Phơi ải đất: Giữ ruộng khô thoáng để phơi đất, giúp xử lý triệt để mầm bệnh và cỏ dại, đặc biệt là ở vụ Hè Thu để ngăn chặn xì phèn.
5. Trục và san phẳng mặt ruộng:
   • Trục lại đất: Sau khi bón vôi và phân hữu cơ, cho nước vào ruộng ngâm khoảng 2 tuần để rơm rạ, cỏ dại phân hủy rồi tiến hành trục lại đất.
   • San phẳng ruộng: Tháo nước và dùng cày, trục hoặc máy san để làm bằng phẳng mặt ruộng. Bước này rất quan trọng, giúp lúa phát triển đều, tránh ngập úng hoặc khô hạn ở một số khu vực.

Để trục trạc đất trồng lúa đạt hiệu quả, bà con cần thực hiện theo các bước sau, bao gồm chuẩn bị ruộng, điều chỉnh máy và tiến hành trục đất:

1. Chuẩn bị đất và máy

• Vệ sinh đồng ruộng: Thu dọn sạch sẽ rơm rạ, gốc rạ, cỏ dại và các chướng ngại vật khác để tránh làm hỏng máy trục.
• Đưa nước vào ruộng: Bơm nước vào ruộng để đất đủ độ ẩm. Điều này giúp máy trục dễ dàng làm việc hơn và san phẳng mặt đất hiệu quả hơn.
• Kiểm tra và điều chỉnh máy:
• Lắp máy trục: Gắn máy trục vào hệ thống 3 điểm của máy kéo một cách chắc chắn.
• Kiểm tra an toàn: Đảm bảo các bộ phận của máy kéo và máy trục đều ở trạng thái hoạt động tốt.
• Điều chỉnh độ sâu: Tùy thuộc vào loại đất (đất cứng hoặc đất mềm) và mục đích canh tác, bà con điều chỉnh độ sâu của lưỡi trục cho phù hợp.
• Đất cứng hoặc nhiều cỏ dại: Điều chỉnh lưỡi trục sâu hơn để xới đất và vùi cỏ tốt hơn.
• Đất mềm: Điều chỉnh lưỡi trục nông hơn để tránh làm đất quá tơi và mất độ bằng phẳng.

2. Thực hiện trục đất

• Trục lần đầu:
• Khởi động máy: Bắt đầu vận hành máy kéo ở tốc độ chậm và ổn định.
• Làm việc đều: Di chuyển máy đều khắp ruộng để xới tơi đất và vùi rơm rạ, cỏ dại.
• Cày chồng lấp: Đảm bảo các đường trục có một phần chồng lấp lên nhau để không bỏ sót bất kỳ khu vực nào.
• Trục lần hai:
• Mục đích: Sau lần trục đầu, đất sẽ được làm tơi và san phẳng hơn.
• Hướng trục: Trục lần hai theo hướng vuông góc với lần trục đầu để đảm bảo đất được xới đều hơn, phá vỡ các cục đất lớn còn sót lại và san bằng mặt ruộng hiệu quả hơn.
• Sử dụng gỗ san: Gắn thêm một tấm gỗ san ở phía sau máy trục để san phẳng mặt ruộng trong quá trình trục, đặc biệt khi ruộng có nhiều nước.

3. Kiểm tra và hoàn thiện

• Kiểm tra độ bằng phẳng: Sau khi trục xong, kiểm tra lại bề mặt ruộng. Nếu có chỗ cao, chỗ trũng, cần điều chỉnh lại để mặt ruộng bằng phẳng, giúp việc gieo sạ và tưới tiêu sau này thuận lợi hơn.
• Đảm bảo độ tơi xốp: Đất đã được trục phải có độ tơi xốp và không còn các cục đất lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho bộ rễ lúa phát triển.
• Cắm cây phân luống: Sau khi trục và san phẳng, bà con có thể cắm cây để phân luống, chuẩn bị cho việc gieo sạ.

Lưu ý khi trục đất trồng lúa

• Thời điểm: Nên trục đất ngay sau khi thu hoạch vụ trước để tận dụng độ ẩm của đất và vùi lấp tàn dư thực vật.
• Vận tốc: Vận hành máy ở tốc độ vừa phải, không quá nhanh để máy trục có thể làm việc hiệu quả nhất.
• An toàn: Luôn tuân thủ các quy tắc an toàn khi vận hành máy kéo và máy trục, bao gồm cả việc mang đầy đủ đồ bảo hộ.

VAI TRÒ CỦA TRỤC, TRẠC ĐẤT TRONG CANH TÁC LÚA

Trục trạc không chỉ giúp đất bằng phẳng và dễ giữ nước, mà còn góp phần tăng khả năng nảy mầm, rễ bám chắc và lúa sinh trưởng mạnh. Đây là bước đệm quan trọng trước khi xuống giống, quyết định đến sự đồng đều và năng suất cuối vụ.

Mong rằng những chia sẻ trên sẽ giúp quý bà con hiểu rõ hơn về vai trò và kỹ thuật trục trạc đất, từ đó chủ động chuẩn bị đất tốt hơn, tạo nền tảng vững chắc cho cây lúa sinh trưởng khỏe mạnh, giữ vững năng suất và mang về vụ mùa bội thu.

✨ Công ty TNHH TM VN FIVE luôn đồng hành cùng bà con trong từng mùa vụ, mang đến những giải pháp phòng trừ bệnh hại toàn diện – hiệu quả – bền vững, giúp cây lúa khỏe mạnh, trổ đều, hạt chắc và cho năng suất cao.

💚 VN FIVE – CÙNG NÔNG GIA ĐƯỢC MÙA! 💚

Thực hiện: Phòng kỹ thuật & Digital công ty TNHH TM VN FIVE